Het houdt ook nooit op...

Wat is levenslang leren? Wat is levensbreed leren? Wie doet het? Wie doet het niet? En hoe te stimuleren?

 

Levenslang en levensbreed leren is een noodzaak voor menig mens. Maar waarom?

Omdat we, in deze nieuwe eeuw, moeten uitgaan van een aantal nieuwe beginselen om onze wereld te begrijpen, te organiseren en er in te leven.

Een beginsel dat een groot effect heeft op onze dagelijkse keuzes is 'het onzekerheidsbeginsel'. "Niets is nog zeker, meneer, en de wetenschap spreekt zichzelf tegen". Leven met onzekerheden betekent dat je risico's niet volledig kunt inschatten of voorspellen. En dus maak je keuzes waarvan je de gevolgen niet altijd volledig kunt overzien of zelf dragen.

Een ander belangrijk fenomeen is de individualisering van het risico. Als je al keuzes maakt, zal je als individu maximaal de risico's moeten nemen en dragen. Ook al kon je ze niet voorzien.

Kiezen betekent dat je over heel wat informatie moet beschikken, die informatie moet begrijpen en je gedrag al dan niet kan afstemmen op het vermijden van risico's.

Daarom is het belangrijk dat je als individu 'gewapend' in het leven staat.

Je wapens zijn:

- ik weet waar ik informatie kan vinden

- ik kan die informatie selecteren

- ik kan die informatie begrijpen, zowel de woorden als de bedoeling

- ik kan die informatie gebruiken in een gesprek

- ik besef dat die informatie mijn keuzes be´nvloedt

- ik maak een keuze en bedenk zoweel mogelijk de gevolgen ervan

- ik evalueer mijn keuzes en kan veranderen, nav nieuwe informatie bvb

- ik draag zo goed mogelijk de gevolgen van mijn keuze

- ik zoek oplossingen en draag ook onvoorziene gevolgen van mijn keuze

- wanneer de gevolgen van mijn keuze mijn krachten overstijgen, zoek ik hulp

- wanneer de gevolgen van mijn keuze collectief gedragen moeten worden, draag ik daar aan bij

- kiezen is verliezen: ik aanvaard dat kiezen inhoudt dat niet alles mogelijk is, niet alles bereikt kan worden, het perfecte niet van deze wereld is.

 

Dat proces, het beslissingsproces, gebeurt natuurlijk vele malen per dag, razendsnel en min of meer onbewust.

Levenslang en levensbreed leren slaat zeker niet alleen op het aanleren van een technische vaardigheid, het gebruik van een toestel of het leren van een taal maar gaat steeds meer over 'basisvaardigheden' die nodig zijn om al het andere leren Ún het maken van keuzes mogelijk te maken.

Leren is niet langer een kwestie van overdracht van kennis of vaardigheden maar het aanleren van hoe je aan informatie komt, waar je informatie haalt, hoe je daar je voordeel mee doet, hoe je kennis nodig hebt om keuzes te maken, etc. Een basis is natuurlijk wel nodig: een taal leer je niet door meteen een boek te lezen of louter te surfen op het net.

Levenslang en leverbreed leren roept vele vragen op over het schoolse leren. Daarom wordt binnen onderwijskringen dit andere leren soms als 'concurrerend' gezien. Voor een deel van het leertraject van een individu is dat zo. Maar vaker is het complemetair en past het ene beter bij een bepaalde levensfase of levenskeuze van een individu dan het ander.

 

Het buitenschoolse leren, formeel of informeel, verdient om versterkt te worden. Om gestimuleerd te worden.

Het onderwijs kan nu al ervaren hoe het ook een toeleiding kan betekenen.

En onderweg kunnen we veel leren van elkaar.

terug